މުއާމަލާތުކުރުން: ފިލާވަޅު 2 – މުއާމަލާތުކުރުމުގެ ބާވަތްތަކާއި ގޮތްތައް

މުއާމަލާތުކުރުމަކީ އިންސާނީ ގުޅުންތަކުގެ ދިރުމެވެ. އެއީ ތަފާތު ބާވަތްތަކާއި އެކި ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ހިނގާ ކަމެކެވެ. މި ފިލާވަޅުގައި އަލިއަޅުވާލާނީ އަނގަބަހުންނާއި ނިޝާންތަކުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތްތަކުން ފެށިގެން، ލިޔުމުންނާއި އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތްތަކަށެވެ. އަދި ރަސްމީ އަދި ނުރަސްމީ މުއާމަލާތްތަކުގެ މެދުގައިވާ ތަފާތުތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މި ތަފާތުތައް ދެނެގަތުމަކީ އަމިއްލަ ގުޅުންތައް ބަދަހިކުރުމަށާއި، ވަޒީފާގެ މައިދާނުގައި ކާމިޔާބީ ހޯދުމަށާއި، ތަފާތު އިޖުތިމާއީ މާހައުލުތަކުގައި ފަސޭހަކަމާ އެކު އުޅުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.

1 އަނގަބަހުންނާއި ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ މުއާމަލާތް (Verbal and Non-Verbal)

މުއާމަލާތުކުރުން ހިނގަނީ މައިގަނޑު ދެ ވަސީލަތަކުންނެވެ. އެއީ އަނގަބަހުން (ބަސްތައް ބޭނުންކޮށްގެން) އަދި ބަހަކާ ނުލައި (ބަސްތަކާ ނުލައި) ކުރެވޭ މުއާމަލާތެވެ. ފުރިހަމަ މެސެޖެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މި ދެ ބާވަތް އެކުވެގެން މަސައްކަތްކުރާއިރު، ގިނަ ފަހަރަށް ބުނެވޭ ބަސްތަކަށްވުރެ ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ އިޝާރާތްތަކުގެ މާނަ މުހިންމުވެއެވެ.

އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތް  (Verbal Communication)

އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގައި މާނަ ދޭހަކޮށްދިނުމަށް ޓަކައި ވާހަކަދެއްކުމުގައި ނުވަތަ ލިޔުމުގައި ބަސްތައް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ދެނެގަނެވޭ ބަސްތަކާއި، ޤަވާޢިދާއި، ޖުމްލަ އެކުލަވައިލެވޭ ގޮތާއި، ބަހުގެ އޮނިގަނޑު މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.

• ދައްކާ ވާހަކަ: ބައްދަލުވެގެން ދައްކާ ވާހަކަ، ތަގުރީރު، ފޯނު ކޯލު، އަދި ވީޑިއޯ ކޮންފަރެންސްތައް.
• ލިޔެވިފައިވާ ބަސް: ބަސްތައް ރަމްޒުކޮށްދޭ ނިޝާންތައް ބޭނުންކޮށްގެން ލިޔެފައިވާ މެސެޖުތައް، އީމެއިލް، ރިޕޯޓު، ފޮތްތައް، އަދި މީސް މީޑިއާ ޕޯސްޓުތައް.
• ބަސްތައް ޚިޔާރުކުރުމާއި ބަސްމަގު: ބޭނުންކުރާ ޚާއްސަ ބަސްތަކުގެ ސަބަބުން މެސެޖު ބަލައިގަންނަ ގޮތަށާއި މާނަކުރާ ގޮތަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރެއެވެ.

ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ މުއާމަލާތް  (Non-Verbal Communication)

ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގައި ބޭނުންކުރާ ބަސްތައް ފިޔަވައި މުއާމަލާތުގެ އެހެން އެންމެހައި ބައިތައް ހިމެނެއެވެ. މިފަދަ އިޝާރާތްތަކުން ގިނަ ފަހަރަށް ހަގީގީ އިހުސާސްތަކާއި ގަސްދުތައް ހާމަވެގެންދެއެވެ.

• ހަށިގަނޑުގެ ހަރަކާތްތައް (Body Language): އިށީނދެ އިންނަ ގޮތް ނުވަތަ ކޮޅަށް ހުންނަ ގޮތާއި، އިޝާރާތްތަކާއި، މޫނުމަތީގެ އިހުސާސްތަކާއި، ބެލުންތަކުން ދޭހަކޮށްދޭ އުޅުމާއި އިހުސާސްތައް.
• އަޑުގެ ސިފަތައް (Paralanguage): މާނައަށް ބަދަލުގެނުވައިދޭ އަޑުގެ ރާގާއި، އުސްމިނާއި، ބާރުމިނާއި، ވާހަކަދައްކާ ދުވެއްޔާއި، ހުއްޓުންތައް.
• ޖާގައިގެ ބޭނުންކުރުން (Proxemics): މުއާމަލާތުކުރުމުގައި އަމިއްލަ ޖާގައާއި ދުރުމިން ބަހައްޓާ ގޮތް؛ މިއީ ތަފާތު ސަގާފަތްތަކުގައި ތަފާތުވާ ކަމެކެވެ.
• ސިފައާއި ގެންގުޅޭ ތަކެތި (Appearance and Artifacts): އިޖުތިމާއީ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭ ހެދުން އެޅުމާއި، ޒީނަތްތެރިވުމާއި، ބޭނުންކުރާ މާއްދީ ތަކެތި.

އަނގަބަހުންނާއި ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގެ ގުޅުން

އަނގަބަހުންނާއި ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ މުއާމަލާތްތައް މުހިންމު ގޮތްތަކެއްގައި އެކުވެގެން މަސައްކަތްކުރެއެވެ:

• ބާރުދިނުން (Reinforcing): ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ އިޝާރާތްތަކުން އަނގަބަހުން ބުނާ މެސެޖަށް ބާރުދިނުން ނުވަތަ ފުރިހަމަކޮށްދިނުން (މިސާލަކަށް “އާނއެކޭ” ބުނަމުން ބޯޖަހާލުން).
• އިދިކޮޅުވުން (Contradicting): ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ އަމަލުތައް އަނގަބަހުން ބުނާ މެސެޖާ އިދިކޮޅުވެ، އޮޅުންބޮޅުން އުފެދުން.
• ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރުން (Substituting): ބަސްތަކުގެ ބަދަލުގައި ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ އިޝާރާތްތައް އެކަނި ބޭނުންކުރުން (މިސާލަކަށް “ސާބަހޭ” ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި އަތުގެ ބޮޑުވާއިނގިލި މައްޗަށް ނެގުން).
• އިންތިޒާމުކުރުން (Regulating): ވާހަކަދެއްކުމުގެ ތަރުތީބު ދެމެހެއްޓުމަށް ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ އިޝާރާތްތައް އެހީތެރިވުން (މިސާލަކަށް ވާހަކަދައްކަން ބޭނުންވާކަން އެންގުމަށް ކުރިއަށް ގުދުވެލުން).

2 ލިޔުމުންނާއި އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތް  (Written and Oral)

އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތް  (Oral Communication)

އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގައި ބޭނުންކުރަނީ ދައްކާ ވާހަކައެވެ. މިއީ ސީދާ ބައްދަލުވެގެން ވަގުތުން ވަގުތަށް ހިނގާ މުއާމަލާތެކެވެ. މި ބާވަތުގެ މުއާމަލާތަކީ ވަގުތުން ރައްދު ލިބޭ، އަމިއްލަ ގުޅުން ބޮޑު މުއާމަލާތެކެވެ.

ލިޔުމުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތާ އަޅާބަލާއިރު، އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގެ ވަގުތީ ތަބީއަތުގެ ސަބަބުން ފައިދާތަކާއި ގޮންޖެހުންތައް އުފެދެއެވެ.

އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގެ ސިފަތައް

އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގައި އޭގެ ހަރުދަނާކަމަށް އަސަރުކުރާ ޚާއްސަ ސިފަތަކެއްވެއެވެ:

• ހިނދުން ހިނދަށް އެކަން ހިނގުމާއި އަމިއްލައަށް އުފެދުން: ބޮޑެތި ތައްޔާރީތަކާ ނުލައި އަވަހަށް ހިޔާލު ބަދަލުކުރުމަށް މަގުފަހިވުން.
• ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ މުއްސަނދި އިޝާރާތްތައް: މާނަ އިތުރުކޮށްދޭ އަޑުގެ ރާގާއި، މޫނުމަތީގެ އިހުސާސްތަކާއި، ހަރަކާތްތައް ހިމެނުން.
• ވަގުތުން ރައްދު ލިބުން (Instant Feedback): އަޑުއަހާ މީހާގެ ރައްދަށް ބަލައި ވަގުތުން އޮޅުންފިލުވައިދިނުމާއި މެސެޖު ބަދަލުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބުން.
• ވަގުތީ ތަބީއަތް (Ephemeral Nature): ރެކޯޑު ނުކުރާ ނަމަ، ދައްކާ ވާހަކަ ބުނެވުމާ އެކު ނިމިގެންދިއުން.
• ގުޅުން ބަދަލުކުރުން: ބައްދަލުވެގެން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގެ ސަބަބުން އަމިއްލަ ގުޅުންތައް ބަދަހިވުން.

ލިޔުމުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތް  (Written Communication)

ލިޔުމުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގައި ވަގުތާއި ޖާގަ ފަހަނައަޅައި މެސެޖު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ލިޔެވިފައިވާ ނިޝާންތައް ބޭނުންކުރެވެއެވެ. މި ބާވަތުގެ މުއާމަލާތުގެ ސަބަބުން ވިސްނުންތެރިކަމާ އެކު ލިޔުމާއި، ސައްހަކަމާއި، އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި އެއްޗަކަށް ވެދެއެވެ.

ލިޔުމުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގެ ސިފަތައް

ލިޔުމުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގައި ޚާއްސަ ފައިދާތަކާއި ވިސްނަންޖެހޭ ކަންތައްތަކެއްވެއެވެ:

• ދެމެހެއްޓެނިވިކަމާއި ރެކޯޑު: ފަހުން ބެލޭނެ ފަދަ ދާއިމީ ރެކޯޑެއް އުފެދުން.
• ސައްހަކަމާއި އިސްލާހުކުރުން: ފޮނުވުމުގެ ކުރިން ބަސްތައް ޚިޔާރުކުރުމާއި، ތަރުތީބުކުރުމާއި، އިސްލާހުކުރުމަށް ފުރުސަތު ލިބުން.
• ރަސްމީ އޮނިގަނޑު: އާންމުކޮށް ގަވާއިދާއި ލަފުޒުތައް އަތުރާލެވޭ ރަސްމީ އުސޫލުތަކަށް ތަބާވުން.
• ލަސް ފީޑްބެކް: އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތަށްވުރެ ރައްދު ލިބުން ލަސްވުން.
• ފުޅާ ދާއިރާއަކަށް ފޯރުން: އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުންނަށް އެއްފަހަރާ ފޮނުވައިލެވުން.

އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތެއް ޚިޔާރުކުރުން

ލިޔުމުން ނުވަތަ އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތް ޚިޔާރުކުރުން ބިނާވަނީ ތަފާތު ކަންކަމުގެ މައްޗަށެވެ:

• އަވަސްމިން: އަވަސް ކަންކަމަށް އަނގަބަހުން، އަވަސްނޫން ކަންކަމަށް ލިޔުމުން.
• އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑުމިން: ދިރާސާކުރަންޖެހޭ އުނދަގޫ މައުލޫމާތަށް ލިޔުމުން، އާދައިގެ މެސެޖުތަކަށް އަނގަބަހުން.
• ރަސްމީ މިންވަރު: ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތަކަށް ލިޔުމުން، ނުރަސްމީ ވާހަކަތަކަށް އަނގަބަހުން.
• އަޑުއަހާ މީހުންގެ އަދަދު: ކުދި ގުރޫޕުތަކަށް އަނގަބަހުން، ބޮޑެތި ނުވަތަ އެކި ތަންތަނުގައި ތިބި މީހުންނަށް ލިޔުމުން.
• ރެކޯޑު ބޭނުންވުން: ރެކޯޑު ބަހައްޓަންޖެހޭ ހާލަތްތަކުގައި ލިޔުމުން.

3 ރަސްމީ އަދި ނުރަސްމީ މުއާމަލާތް  (Formal vs. Informal)

މުއާމަލާތުގެ މާހައުލު ދެނެގަތުން

މުއާމަލާތުކުރުން ހިނގަނީ ނުހަނު ރަސްމީ ކަންކަމުން ފެށިގެން މުޅިން ނުރަސްމީ ކަންކަމާ ހަމައަށެވެ. ކޮންމެ މާހައުލަކަށް ވެސް އެކަށީގެންވާ ތަފާތު ގަވާއިދުތަކާއި، ހަމަތަކާއި، އުސޫލުތަކާއި، ބަސްމަގެއްވެއެވެ. ތަފާތު މާހައުލުގައި ހަރުދަނާކޮށް މުއާމަލާތުކުރުމަށް މި ތަފާތު ދެނެގަތުން މުހިންމެވެ.

ރަސްމީ މުއާމަލާތް  (Formal Communication)

ރަސްމީ މުއާމަލާތް ތަބާވަނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުތަކަށެވެ. މީގައި ބޭނުންކުރަނީ އޮނިގަނޑަކަށް ފެތޭ ބަސްމަގެކެވެ. އަދި ހިނގަނީ ރަސްމީ މަގުތަކުންނެވެ. މި ބާވަތް އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރެވެނީ ވަޒީފާގެ، ތަޢުލީމީ އަދި ރަސްމިއްޔާތު ފަދަ ކަންކަމުގައެވެ.

• އޮނިގަނޑަކަށް ފެތޭ އަދި ރޭވިފައިވާ: ޚާއްސަ ފޯމެޓުތަކަށް ތަބާވާ، އަދި ކުރީބައިގައި ތައްޔާރުވާންޖެހޭ މުއާމަލާތެއް.
• ރަސްމީ ޗެނަލް: ކަންކަން ހިންގުމުގެ އިސްސަފުން ފެށިގެން ތަރުތީބުން ހިނގާ މުއާމަލާތެއް.
• ރަސްމީ މިންގަނޑު: ރަނގަޅު ގަވާއިދާއި، ފުރިހަމަ ޖުމްލަ ބޭނުންކުރުން؛ އާންމު އާންމު ބަސްތައް ބޭނުންނުކުރުން.
• ރާގުގައި ރަސްމީ ގޮތް ހުރުން: ރަސްމީ ދުރުމިނެއް ދަމަހައްޓައި، އަމިއްލަ ގުޅުމަށްވުރެ ބޮޑަށް މައުލޫމާތަށް އިސްކަންދިނުން.
• ލިޔެކިޔުން: ގިނަ ފަހަރަށް މުއާމަލާތުގެ ރަސްމީ ރެކޯޑެއް އުފެދުން.

ނުރަސްމީ މުއާމަލާތް  (Informal Communication)

ނުރަސްމީ މުއާމަލާތަކީ އަމިއްލައަށް އުފެދޭ، އާދައިގެ، އަދި އިޖުތިމާއީ އަމިއްލަ މާހައުލުތަކުގައި ގުދުރަތީ ގޮތުން ހިނގާ މުއާމަލާތެކެވެ. މި ބާވަތުގެ މުއާމަލާތުން ގުޅުންތައް ބަދަހިވެ، އަވަހަށް މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ.

• އަމިއްލައަށް އުފެދޭ އަދި ތަބާވެވޭ: ހަރުކަށި ރޭވުމެއް ނުވަތަ އޮނިގަނޑެއް ނެތި ގުދުރަތީ ގޮތުން ހިނގުން.
• އަމިއްލަ މަގުތައް: އިޖުތިމާއީ ގުޅުންތަކާއި އަމިއްލަ އެކުވެރިކަމުގެ ތެރެއިން ހިނގުން.
• އާންމު ބަސްމަގު: ކޮންމެ ދުވަހަކު ބޭނުންކުރާ ބަސްތަކާއި، އާންމު އާދައިގެ ލަފުޒުތަކާއި، ފުރިހަމަނޫން ޖުމްލަތައް ބޭނުންކުރުން.
• އަމިއްލަ ރާގު: ގުޅުންތަކަށާއި އިހުސާސީ ގުޅުމަށް އިސްކަންދިނުން.
• ރަސްމީ ރެކޯޑެއް ނެތުން: އާންމުކޮށް ރަސްމީ ލިޔެކިޔުމެއް ނުއުފެދުން.

މާހައުލާ އެކަށީގެންވުން

ރަސްމީ އަދި ނުރަސްމީ މުއާމަލާތް ބޭނުންކުރާނެ ވަގުތު ދެނެގަތުމަކީ އިޖުތިމާއީ އަދި ވަޒީފާގެ މުހިންމު ހުނަރެކެވެ:

• ވަޒީފާގެ މާހައުލު: ވެރިންނާއި ކަސްޓަމަރުންނާ އެކު ރަސްމީ މުއާމަލާތް؛ ގާތް މުވައްޒަފުންނާ އެކު ނުރަސްމީ މުއާމަލާތް.
• އަކަޑާމިކް މާހައުލު: ރަސްމީ ކަރުދާސްތަކާއި ޕްރެޒެންޓޭޝަންތަކުގައި ރަސްމީ؛ ކިޔަވާ ގުރޫޕުތަކުގައި ނުރަސްމީ.
• އިޖުތިމާއީ ހާލަތްތައް: ރައްޓެހިންނާއި އާއިލާއާ އެކު ނުރަސްމީ؛ ރަސްމީ ހަފްލާތަކުގައި ރަސްމީ.
• ޑިޖިޓަލް މުއާމަލާތް: ރަސްމީގޮތުން ފޮނުވާ އީމެއިލްތަކުގައި ރަސްމީ؛ ރައްޓެހިންނަށް ފޮނުވާ މެސެޖުތަކުގައި ނުރަސްމީ.

“ތަނުގައި ދެކެވޭ ނުރަސްމީ ވާހަކަތަކާއި ނުރަސްމީ މުއާމަލާތްތައް (The Grapevine)

އޮގަނައިޒޭޝަންތަކުގައި، ރަސްމީ ޗެނެލްގެ އިތުރުން ނުރަސްމީ މުއާމަލާތްތައް ހިނގައެވެ. މިއީ އިޖުތިމާއީ ގުޅުންތަކުގެ ތެރެއިން ނުހަނު އަވަހަށް މައުލޫމާތު ފަތުރާ ކަމެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ސައްހަނޫން މައުލޫމާތު ފެތުރުނުކަމުގައި ވިޔަސް، މިއީ އިޖުތިމާއީ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރާ، އަދި ނުރަސްމީ ފީޑްބެކް ހޯދުމަށް ބޭނުންތެރި ވަސީލަތެކެވެ.

4 އެކުވެގެންވާ މުއާމަލާތުކުރުމުގެ އުސޫލުތައް (Integrated Communication Approaches)

މުއާމަލާތުގެ ބާވަތްތައް އެކުލަވައިލުން

ހަގީގީ ދުނިޔޭގައި ކުރެވޭ ގިނަ މުއާމަލާތްތަކުގައި ތަފާތު ބާވަތްތަކާއި ގޮތްތައް އެކުވެފައިވެއެވެ. މި އުސޫލުތައް އެކުލުވައިލާނެ ގޮތް ދެނެގަތުމުން މުއާމަލާތްތައް ފުރިހަމަވެ، ހަރުދަނާވާނެއެވެ.

• ފުރިހަމަ، މެސެޖެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އަނގަބަހުންނާއި ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ ބައިތައް އެކުވެގެން މަސައްކަތްކުރެއެވެ.
• ވަޒީފާގައްޔާއި، އަމިއްލަ ކަންކަމުގައި ލިޔާ ލިޔުމުންނާއި އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތްތައް އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
• ގިނަ ތަންތަނުގައި ރަސްމީ އަދި ނުރަސްމީ މުއާމަލާތްތައް އެކުއެކީގައި ހިނގައެވެ. ކާމިޔާބު މީހުންނަށް ކޮންމެ ގޮތެއް ބޭނުންކުރާނެ ވަގުތު އެނގެއެވެ.

މުއާމަލާތުގެ ހާލަތާއި ތަން ބަދަލުވުން

މުއާމަލާތުކުރުމުގެ ފަންނުގައި ހުނަރު ހުރި ގާބިލުމީހުން، ހާލަތަށް ބަލައި އެމީހުންގެ އުސޫލުތައް ބަދަލުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ތަރައްގީކުރެއެވެ:

• މެސެޖު ސާފުކުރުމަށް ޓަކައި އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގެ އިތުރުން، އެ މުއާމަލާތެއް ކުރުމުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ހަރަކާތްތަކާއި އިޝާރާތްތައް ބޭނުންކުރުން.
• މެސެޖަށް ބާރުދިނުމަށްޓަކައި ރަސްމީ ލިޔުމަކަށްފަހު، ނުރަސްމީކޮށް އަނގަބަހުން ވާހަކަދެއްކުން.
• ވަޒީފާގެ މާހައުލުގައި ރަސްމީ އޮނިގަނޑާ އެކު ނުރަސްމީ ގުޅުންތައް ބަދަހިކުރުމުގެ ކަންކަން ހަރުދަނާގޮތެއްގައި އޮތުން
• މެސެޖުގެ އޮޅުންބޮޅުންވާ ބޮޑުމިނަށާއި އަޑުއަހާ މީހުންގެ ބޭނުންތަކަށް ބަލައި މުއާމަލާތުގެ ވަސީލަތް (ލިޔުމުން ނުވަތަ އަނގަބަހުން) ޚިޔާރުކުރުން.

5 މުހިންމު ނުކާތައް

އަސާސީ އުސޫލުތައް

• އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގައި ބޭނުންކުރަނީ ބަސްތަކެވެ. ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ މުއާމަލާތުގައި ހަށިގަނޑުގެ ހަރަކާތްތަކާއި، އަޑުގެ ރާގާއި، ބަސްތަކާ ނުލައި ކުރެވޭ އެހެން އިޝާރާތްތައް ހިމެނެއެވެ.
• އަނގަބަހުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތަކީ އަމިއްލައަށް އުފެދޭ، ވަގުތުން ހިނގާ ކަމެކެވެ. ލިޔުމުން ކުރެވޭ މުއާމަލާތަކީ ވިސްނުންތެރިކަމާ އެކު ކުރެވޭ، ދާއިމީ ރެކޯޑެއް އުފައްދާ ކަމެކެވެ.
• ރަސްމީ މުއާމަލާތް ތަބާވަނީ ކަނޑައެޅިފައިވާ އުސޫލުތަކަށެވެ. ނުރަސްމީ މުއާމަލާތަކީ އާދައިގެ، ގުޅުންތަކަށް އިސްކަންދޭ މުއާމަލާތެކެވެ.
• މި މުއާމަލާތްތަކަކީ އެކަންކަން ވަކިވެފައިވާ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް އެކުވެގެން މަސައްކަތްކުރާ ކަންކަމެވެ.
• ކާމިޔާބު މީހުން މުއާމަލާތުކުރުމުގައި މި ތަފާތުތައް ދެނެގަނެ، ތަފާތު ހާލަތްތަކަށް، އެމީހުންގެ އުސޫލުތައް ބަދަލުކުރެއެވެ.

އަމަލީ ގޮތުން ބޭނުންކުރުން

• މެސެޖު ފުރިހަމައަށް ދޭހަކުރުމަށް ޓަކައި އަނގަބަހުން ބުނާ ބަސްތަކަށާއި ބަހަކާ ނުލައި ކުރެވޭ އިޝާރާތްތަކަށް ސަމާލުކަންދިނުން.
• ތިމާގެ މަގުސަދަށާއި، އަޑުއަހާ މީހުންނަށާއި، ރެކޯޑު ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ބަލައި ލިޔުމުން ނުވަތަ އަނގަބަހުން ކުރާނެ މުއާމަލާތެއް ޚިޔާރުކުރުން.
• މާހައުލަށާއި ގުޅުމަށް ބަލައި ރަސްމީ އަދި ނުރަސްމީ މުއާމަލާތުގެ މިންވަރު ބަދަލުކުރުން.
• ތަފާތު ހާލަތްތަކުގައި އެކަށީގެންވާ ގޮތަށް ތަފާތު މުއާމަލާތްތައް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުނަރު ތަރައްގީކުރުން.
• ހަރުދަނާ މުއާމަލާތަކީ ގިނަ ބާވަތްތަކާއި ގޮތްތައް މޮޅަށް އެކުލުވައިލުންކަން ހަނދާންބެހެއްޓުން.